พระมหานาค วัดท่าทราย

เป็นนักบวช

 ปุณโณวาทคำฉันท์

      ปุณโณวาทคำฉันท์ เป็นผลงานการประพันธ์ของพระมหานาควัดท่าทราย แต่งขึ้นในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู๋หัวบรมโกศ (บางแห่งเทียนบรมโกษฐ์) ในโอกาสที่สมเด็จพระเเจ้อยู่หัวบรมโฏศโปรดให้ปฏิสังขรณ์และสมโภชพระพุทธบาทที่สระบุรี โดยแต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทฉันท์ แต่มีร่ายสุภาพแทรกอยู่ ๑ บท แล้วจบด้วยโครงกระทู้ ๒ บท และโคลงสี่สุภาพอีก ๒ บท เป็นเรื่องที่เอาต้นเค้ามาจากปุณโณวาทสูตร

เนื้อเรื่องย่อ ปุณโณวาทคำฉันท์ เริ่มต้นด้วยคำนมัสการแต่งเป็นวสันตดิลกฉันท์แล้วต่อไปก็แต่งเป็นกาพย์ฉบัง เล่านิทานเรื่องรอยพระพุทธบาท (ในจังหวัดสระบุรี) ว่าในเบื้องบรรพกาล มีดาบสตนหนึ่งชื่อว่า สัจพันธโคดม สถิตอยู่ ณ เขาสุวรรณบรรพต ในสุนาปรันตนิคม”แว่นแคว้นกรุงเทพทวาราวดี” ในปางนั้นพระพุทธเจ้าเสด็จเหาะมามาจากกรุงสาวัตถีพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ห้าร้อยหย่อนหนึ่งองค์ (คือ ๔๙๙ องค์) เพื่อจะอนุเคราะห์พรานบุญและโปรดสัจพันธดาบสให้”ลุถึงอริยมารคศิวาไลย” สัจพันธดาบสเลื่อมใสบวชเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา ก่อนที่พระเจ้าจะเสด็จกลับ ตรัสสั่งให้สัจพันธเถรอยู่โปรดเวไนยสัตว์ พระสัจพันธเถรทูลอาราธนาขอให้ทรงเหยียบรอยพระบาทเบื้องขวาไว้บนยอดเขาสุวรรณบรรพต

        ครั้นต่อมาทราบถึงกษํตริย์ครองกรุงศรีอยุธยา (ตามพรัราชพงศวดารว่า สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ซึ่งครองราชสมบัติระหว่าง พ.ศ.๒๑๖๓-๒๑๗๑) จึงเสด็จไปก่อสร้างพระมณฑปสวมรอยพระพุทธบาท”สำหรับราษฎร กษัตริย์ประพาส สุขสำราญ ถึงปีนมัสการ บขาด” และสร้างอาวาส วิหาร อุโบสถ สถูป หอระฆัง ต่อมาสร้างกำแพง ก่ออ่างแก้ว ปลูกไม้ดอกไม้ผลฯลฯ

        ครั้นถึงเดือน ๔ ในปีหนึ่ง พระมหากษํตริย์ (บรมโกศ) กรุงศรีอยุธยา ได้เสด็จพระยุหยาตราทางชลมารจากท่าวาสุกรี (ในกรุงศรีอยุธยา) ถึงท่าเจ้าสนุก (ที่ท่าเรือ) ประทับเเรม ณ พระตำหนักท่าสนุก รุ่งขึ้นทรงประทับช้างเสด็จพยุหยาตราทางสถลมารคแต่ท่าสนุกถึงพระราชนิเวทศ์ ก็จัดการสมโภชพระพุทธบาท พระมหากษัตริย์เสด็จไปนมัสการทรงบูชาด้วยประทีปมาลาสรรพาภรณ์ และเบญจราชกกุธภัฑ์ ประทับสดับพระธรรมเทศนา แล้วทรงบริจาคทาน

ลักษณะการแต่ง    แต่งด้วยฉันท์ จำนวน ๓๐๖ บท ได้แก่ อินทรวิเชียรฉันท์ โตฎกฉันท์

                                วสันตดิลกฉันท์ มาลินีฉันท์ สัททุลวิกกีฬิตฉันท์ และสัทราฉันท์

                                ส่วนคำประพันธ์อื่นๆ ได้แก่ กาพย์ฉบัง กาพย์สุรางคนางค์

                                ร่าย โคลงกระทู้ และโคลงสี่สุภาพ

 

ความมุ่งหมาย      เพื่อพรรณนาความรู้สึก และสิ่งที่พบเห็นในโอกาสที่ได้ไปนมัสการ

                               พระพุทธบาทสระบุรี   ระหว่างที่มีการสมโภชครั้งสำคัญในรัชกาล

                                สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ

คุณค่าที่ได้รับ ๑.ให้ความรู้ด้านประวัติศาสตร์

                     ๒.ให้ความรู้เรื่องความเป็นอยู่ วิถีชีวิต และค่านิยม

                           ๓.ให้ความรู้ด้านสังคมและวัฒนธรรม

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s